Είτε είστε ενήλικας που παρατηρεί ότι η ακοή σας μειώνεται, είτε γονιός που ανησυχεί για την ακοή του παιδιού του, η βαρηκοΐα είναι ένα ζήτημα που αντιμετωπίζουν εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), πάνω από 5% του παγκόσμιου πληθυσμού – περίπου 430 εκατομμύρια άνθρωποι, ανάμεσά τους 34 εκατομμύρια παιδιά – παρουσιάζουν σημαντική απώλεια ακοής που χρειάζεται αποκατάσταση[1]. Η βαρηκοΐα (απώλεια ακοής) μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην καθημερινότητα, όμως η κατανόηση των αιτιών και η χρήση σύγχρονων λύσεων όπως τα ακουστικά βαρηκοΐας βοηθούν τα άτομα με πρόβλημα ακοής να ζήσουν μια φυσιολογική ζωή.
Τι είναι η βαρηκοΐα;
Η βαρηκοΐα ορίζεται ως μερική ή ολική μείωση της ικανότητας ακοής. Ένα άτομο που δεν ακούει τόσο καλά όσο κάποιος με φυσιολογική ακοή (κατώφλι ~20 dB) θεωρείται ότι έχει απώλεια ακοής[2]. Η βαρηκοΐα μπορεί να είναι ήπια, μέτρια, σοβαρή ή βαθιά (πλήρης κώφωση), ανάλογα με το πόσο μειωμένη είναι η ακοή. Μπορεί να επηρεάζει το ένα αυτί ή και τα δύο, προκαλώντας δυσκολία στην κατανόηση της ομιλίας (π.χ. σε μια συζήτηση) ή ακόμα και δυνατών ήχων[3]. Για παράδειγμα, ένα άτομο με ήπια βαρηκοΐα μπορεί να δυσκολεύεται να παρακολουθήσει μια συνομιλία σε θορυβώδες περιβάλλον, ενώ ένα άτομο με σοβαρή βαρηκοΐα ίσως δεν ακούει το κουδούνι της πόρτας ή το τηλέφωνο.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ο όρος «βαρήκοος» αναφέρεται σε άτομα με μερική απώλεια ακοής (από ήπια έως σοβαρή), τα οποία συνήθως επικοινωνούν προφορικά και μπορούν να επωφεληθούν από τεχνολογίες όπως ακουστικά βαρηκοΐας ή εμφυτεύματα[4]. Αντίθετα, ο όρος «κωφός» χρησιμοποιείται για άτομα με βαθιά, πλήρη απώλεια ακοής. Τα άτομα αυτά έχουν ελάχιστη ή μηδενική αντίληψη ήχου και μπορεί να βασίζονται περισσότερο στη νοηματική γλώσσα για επικοινωνία, αν και ορισμένα ωφελούνται από κοχλιακά εμφυτεύματα[5]. Σε κάθε περίπτωση, η έγκαιρη διάγνωση και παρέμβαση είναι κρίσιμη: ιδίως στα παιδιά, η βαρηκοΐα μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη της ομιλίας και της γλώσσας, και η έγκαιρη ανίχνευση βοηθά τις οικογένειες να υποστηρίξουν το παιδί τους αποτελεσματικά[6].
Αίτια της βαρηκοΐας
Η βαρηκοΐα μπορεί να προκληθεί από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες – μερικοί εκ γενετής και άλλοι επίκτητοι κατά τη διάρκεια της ζωής. Κληρονομικοί και συγγενείς παράγοντες παίζουν ρόλο σε πολλές περιπτώσεις: μια γενετική μετάλλαξη ή βλάβη κατά την εγκυμοσύνη ή τον τοκετό (π.χ. λοίμωξη της μητέρας από ερυθρά ή κυτταρομεγαλοϊό) μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια ακοής στο μωρό. Επιπλοκές κατά τη γέννηση όπως η ασφυξία (έλλειψη οξυγόνου) ή ο σοβαρός νεογνικός ίκτερος επίσης μπορεί να προκαλέσουν βαρηκοΐα[7]
Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, συχνές λοιμώξεις του αυτιού όπως η ωτίτιδα (εκκρίσεις ή υγρό στο μέσο αυτί) είναι ένα κοινό αίτιο παροδικής βαρηκοΐας αγωγιμότητας. Ένα παιδί με επαναλαμβανόμενες ωτίτιδες μπορεί, για παράδειγμα, να έχει προσωρινές δυσκολίες ακοής και ομιλίας μέχρι να αντιμετωπιστεί η μόλυνση. Ασθένειες όπως η μηνιγγίτιδα στην παιδική ηλικία μπορεί να προκαλέσουν πιο μόνιμη νευροαισθητήρια βαρηκοΐα[8]
Στους ενήλικες, οι χρόνιες παθήσεις (π.χ. διαβήτης, καρδιαγγειακά νοσήματα), το κάπνισμα και συγκεκριμένες ωτολογικές παθήσεις όπως η ωτοσκλήρυνση μπορούν να επηρεάσουν την ακοή[9]. Ο φυσικός εκφυλισμός λόγω ηλικίας (πρεσβυακουσία) είναι από τις πιο συνήθεις αιτίες νευροαισθητήριας βαρηκοΐας στους ηλικιωμένους[10]. Πράγματι, πάνω από το 25% των ατόμων άνω των 60 ετών παγκοσμίως παρουσιάζουν σημαντική βαρηκοΐα που επηρεάζει την καθημερινότητά τους[11]. Επιπλέον, ένας ξαφνικός αισθητηριακός νευρικός τραυματισμός (όπως ένα ακουστικό τραύμα από πολύ δυνατό θόρυβο ή κάποια ωτοτοξική φαρμακευτική αγωγή) μπορεί να προκαλέσει αιφνίδια απώλεια ακοής[12].
Ανεξαρτήτως ηλικίας, ορισμένοι παράγοντες κινδύνου εμφανίζονται σε όλα τα στάδια της ζωής. Η παρατεταμένη έκθεση σε δυνατούς θορύβους (π.χ. μουσική σε υψηλή ένταση με ακουστικά, θορυβώδεις χώροι εργασίας) είναι μια από τις πιο συχνές προλήψιμες αιτίες βαρηκοΐας σε νέους και μεσήλικες ενήλικες[13]. Επαναλαμβανόμενα δυνατά ήχοι μπορούν να βλάψουν τα ευαίσθητα τριχωτά κύτταρα του έσω αυτιού, οδηγώντας σε μόνιμη νευροαισθητήρια απώλεια. Άλλα κοινά αίτια είναι η συσσώρευση κυψελίδας (κεριού) που φράζει τον ακουστικό πόρο, οι τραυματισμοί στο κεφάλι ή στο αυτί και η χρήση συγκεκριμένων ωτοτοξικών φαρμάκων (φάρμακα που μπορεί να βλάψουν το ακουστικό νεύρο ή τον κοχλία, όπως κάποια ισχυρά αντιβιοτικά ή χημειοθεραπευτικά)[14].
Πολλές από τις αιτίες της βαρηκοΐας μπορούν να προληφθούν με απλά μέτρα. Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι σχεδόν 60% της παιδικής βαρηκοΐας οφείλεται σε αιτίες που θα μπορούσαν να αποφευχθούν (π.χ. εμβολιασμός κατά μηνιγγίτιδας, ιλαράς/ερυθράς, έγκαιρη αντιμετώπιση ωτίτιδων), ενώ και σε ενήλικες οι πιο συχνές αιτίες – όπως η έκθεση σε υπερβολικό θόρυβο ή η λήψη ωτοτοξικών φαρμάκων – είναι πλήρως προλήψιμες με την κατάλληλη προστασία και ενημέρωση.[15]
Διαφορετικοί τύποι βαρηκοΐας
Οι ειδικοί διακρίνουν τρεις κύριους τύπους απώλειας ακοής, ανάλογα με το ποιο μέρος του ακουστικού συστήματος έχει επηρεαστεί:
- Βαρηκοΐα αγωγιμότητας: Προκαλείται από πρόβλημα στη μετάδοση του ήχου μέσω του έξω ή/και του μέσου αυτιού. Σε αυτή την περίπτωση, ο ήχος δυσκολεύεται να φτάσει στο έσω αυτί. Συχνές αιτίες είναι η παρουσία υγρού ή μόλυνσης στο μέσο αυτί (π.χ. ωτίτιδα), η διάτρηση τυμπάνου, η συσσώρευση κεριού ή κάποια δυσμορφία στα οστάρια του αυτιού.[16] Η βαρηκοΐα αγωγιμότητας είναι συχνά αναστρέψιμη ή αντιμετωπίσιμη με ιατρική αγωγή ή χειρουργική επέμβαση (π.χ. αφαίρεση κεριού, σωληνίσκοι αερισμού για υγρό στο αυτί).
- Νευροαισθητήρια βαρηκοΐα: Οφείλεται σε βλάβη στο έσω αυτί (στον κοχλία ή στα τριχωτά κύτταρα) ή στο ακουστικό νεύρο. Αυτή είναι η πιο συχνή μορφή μόνιμης βαρηκοΐας, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες ή μετά από έκθεση σε θόρυβο. Παράγοντες όπως η γήρανση, δυνατοί ήχοι, γενετικές διαταραχές ή ωτοτοξικά φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν νευροαισθητήρια απώλεια. Συνήθως δεν μπορεί να αποκατασταθεί πλήρως με φαρμακευτική αγωγή ή χειρουργείο, αλλά τα ακουστικά βαρηκοΐας ή τα κοχλιακά εμφυτεύματα μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την ακοή.
- Μικτή βαρηκοΐα: Πρόκειται για συνδυασμό των δύο παραπάνω τύπων. Δηλαδή συνυπάρχει πρόβλημα τόσο στη μετάδοση του ήχου στο έξω/μέσο αυτί όσο και βλάβη στο έσω αυτί ή νεύρο. Η αντιμετώπιση της μεικτής βαρηκοΐας απαιτεί μια πολυδιάστατη προσέγγιση, αντιμετωπίζοντας όσο το δυνατόν το αγώγιμο μέρος (π.χ. με χειρουργική αποκατάσταση) και παράλληλα χρησιμοποιώντας ακουστικά βαρηκοΐας για τη νευροαισθητήρια συνιστώσα.
Αποκατάσταση και Ακουστικά Βαρηκοΐας
Για τα περισσότερα άτομα με βαρηκοΐα, η κύρια μορφή αποκατάστασης της ακοής είναι η χρήση ακουστικών βαρηκοΐας. Τα ακουστικά βαρηκοΐας είναι μικρές ηλεκτρονικές συσκευές που φοριούνται στο αυτί και ενισχύουν τους ήχους, βοηθώντας τον χρήστη να ακούει καλύτερα την ομιλία και τους ήχους του περιβάλλοντος. Σύγχρονες συσκευές είναι διακριτικές και έξυπνες – μερικά ακουστικά βαρηκοΐας προσαρμόζουν αυτόματα την ένταση, φιλτράρουν τον θόρυβο, ή ακόμη συνδέονται με κινητά τηλέφωνα για βελτιωμένη ακρόαση στην καθημερινή ζωή.
Η σημασία της χρήσης ακουστικών βαρηκοΐας δεν μπορεί να τονιστεί αρκετά. Έρευνες δείχνουν ότι σχεδόν το 80% των περιπτώσεων βαρηκοΐας μπορούν να βελτιωθούν με ακουστικά βαρηκοΐας, όμως δυστυχώς μόνο περίπου 1 στους 4 ανθρώπους που θα μπορούσαν να ωφεληθούν τα χρησιμοποιεί στην πράξη.[17] Αυτό σημαίνει ότι πολλοί άνθρωποι μένουν χωρίς την βοήθεια που θα βελτίωνε την ακοή και την ποιότητα ζωής τους. Οι λόγοι ποικίλλουν – από το οικονομικό κόστος ή τον φόβο για το πώς φαίνεται η συσκευή, μέχρι την έλλειψη ενημέρωσης – αλλά το αποτέλεσμα είναι ότι η βαρηκοΐα μένει αδιόρθωτη, με συνέπειες στην επικοινωνία, την εργασία και την κοινωνική ζωή του ατόμου.
Αντίθετα, όσοι φορούν τακτικά τα ακουστικά τους αναφέρουν σημαντικά οφέλη. Η ενίσχυση της ακοής μέσω ακουστικών μπορεί να μειώσει το αίσθημα απομόνωσης και να βελτιώσει την αυτοπεποίθηση στην επικοινωνία. Μελέτες μάλιστα υποδεικνύουν ότι η χρήση ακουστικών βαρηκοΐας συνδέεται με βελτίωση της νοητικής λειτουργίας και μείωση συμπτωμάτων κατάθλιψης στους ηλικιωμένους, ενώ η μη αντιμετωπισμένη βαρηκοΐα έχει συσχετιστεί με υψηλότερο κίνδυνο άνοιας και γνωστικής έκπτωσης.[18]Με απλά λόγια, η αποκατάσταση της ακοής δεν αφορά μόνο το να «ακούμε καλύτερα» – συμβάλλει και στη διατήρηση της εγκεφαλικής μας υγείας και της κοινωνικής μας δραστηριότητας καθώς μεγαλώνουμε.
Για τα παιδιά με βαρηκοΐα, η έγκαιρη παρέμβαση με ακουστικά βαρηκοΐας ή/και κοχλιακά εμφυτεύματα είναι ζωτικής σημασίας. Σύμφωνα με την American Speech-Language-Hearing Association (ASHA), τα ακουστικά βαρηκοΐας και τα κοχλιακά εμφυτεύματα μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να ακούσουν καλύτερα και να αναπτύξουν τις ακουστικές και προφορικές τους δεξιότητες όσο το δυνατόν πλησιέστερα στα φυσιολογικά επίπεδα. Η πρώιμη διάγνωση (π.χ. μέσω του νεογνικού ελέγχου ακοής) και η παροχή ακουστικών μέσα στους πρώτους μήνες της ζωής ενός παιδιού επιτρέπουν στον εγκέφαλό του να δεχτεί ηχητικά ερεθίσματα την κρίσιμη περίοδο ανάπτυξης της γλώσσας.[19] Σε συνδυασμό με λογοθεραπεία και υποστήριξη από ειδικούς, ένα παιδί με βαρηκοΐα μπορεί να αναπτύξει ομιλία και γλώσσα συγκρίσιμα με τους συνομηλίκους του. Για παράδειγμα, ένα βρέφος που διαγιγνώσκεται με βαρηκοΐα και αποκτά ακουστικά βαρηκοΐας στον πρώτο χρόνο της ζωής του έχει πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να μιλήσει και να κατανοήσει την ομιλία κανονικά, σε σύγκριση με ένα παιδί που λαμβάνει καθυστερημένα ή καθόλου θεραπεία.
Φυσικά, εκτός από τα ακουστικά βαρηκοΐας, υπάρχουν και άλλες παρεμβάσεις όταν η απώλεια ακοής είναι πολύ σοβαρή. Τα κοχλιακά εμφυτεύματα είναι ηλεκτρονικές συσκευές που εμφυτεύονται χειρουργικά και μπορούν να παρακάμψουν τον δυσλειτουργικό κοχλία, δίνοντας ηλεκτρικά σήματα απευθείας στο ακουστικό νεύρο. Αυτή η λύση ενδείκνυται συνήθως για άτομα με προχωρημένη κώφωση που δεν ωφελούνται από τα ακουστικά. Επίσης, υπάρχουν βοηθητικές συσκευές ακρόασης (όπως συστήματα FM, ενισχυτές τηλεφώνου, συσκευές ειδοποίησης με φως ή δόνηση) που μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητα ενός βαρήκοου ατόμου. Το κλειδί είναι να αναζητήσετε βοήθεια νωρίς και να εξετάσετε, σε συνεννόηση με έναν ωτορινολαρυγγολόγο ή ακοολόγο, ποιες επιλογές αποκατάστασης ταιριάζουν καλύτερα στην περίπτωσή σας.
Πρακτικές συμβουλές για την αντιμετώπιση και την πρόληψη
Η αντιμετώπιση της βαρηκοΐας δεν σταματά στην επιλογή ενός ακουστικού. Ακολουθούν μερικές πρακτικές συμβουλές για να φροντίσετε την ακοή σας και να ζήσετε καλύτερα με τη βαρηκοΐα:
- Κάντε τακτικούς ελέγχους ακοής: Εάν υποψιάζεστε ότι η ακοή σας έχει μειωθεί, μην το αγνοείτε. Ένας ακοολογικός έλεγχος από ειδικό (ωτορινολαρυγγολόγο ή ακοολόγο) θα εκτιμήσει το επίπεδο της βαρηκοΐας σας. Όσο νωρίτερα διαγνωστεί η απώλεια, τόσο πιο γρήγορα θα λάβετε μέτρα αντιμετώπισης. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τα παιδιά – βεβαιωθείτε ότι το μωρό σας περνάει τον νεογνικό έλεγχο ακοής και παρακολουθήστε την εξέλιξη της ομιλίας του παιδιού σας στα πρώτα χρόνια.
- Προστατεύστε την ακοή σας από θορύβους: Η πρόληψη είναι εξίσου σημαντική. Αποφύγετε την παρατεταμένη έκθεση σε δυνατούς θορύβους. Χρησιμοποιήστε ωτοασπίδες σε θορυβώδη περιβάλλοντα (π.χ. σε συναυλίες, σε χώρους εργασίας με θόρυβο ή όταν χειρίζεστε μηχανήματα). Μειώστε την ένταση σε ακουστικά και συσκευές ήχου – θυμηθείτε ότι η ασφαλής ακρόαση μουσικής σημαίνει ένταση σε επίπεδο που μπορείτε ακόμα να συνομιλήσετε πάνω από τον ήχο. Σύμφωνα με στοιχεία, περίπου 1 δισεκατομμύριο νέοι κινδυνεύουν να υποστούν μόνιμη, αποτρέψιμη βαρηκοΐα λόγω ανθυγιεινών συνηθειών ακρόασης σε υψηλή ένταση.[20] Η προστασία της ακοής σήμερα σημαίνει καλύτερη ακοή αύριο.
- Χρησιμοποιείτε σωστά τα ακουστικά βαρηκοΐας σας: Εάν σας έχουν συστήσει ακουστικά βαρηκοΐας, φορέστε τα όσο το δυνατόν περισσότερες ώρες της ημέρας, ιδίως σε κοινωνικές συναναστροφές και επικοινωνία. Θα χρειαστεί μια περίοδος προσαρμογής για να συνηθίσετε στους νέους ήχους – αυτό είναι φυσιολογικό. Ζητήστε από τον ακοοπροθετιστή (τον ειδικό που ρυθμίζει τα ακουστικά) να βεβαιωθεί ότι τα ακουστικά είναι σωστά προσαρμοσμένα στις ανάγκες σας και μην διστάσετε να επισκεφτείτε ξανά για ρυθμίσεις αν κάτι σας ενοχλεί. Η τεχνολογία των ακουστικών βελτιώνεται συνεχώς, γι’ αυτό φροντίστε να ενημερώνεστε για νέες δυνατότητες (όπως επαναφορτιζόμενες μπαταρίες, συνδεσιμότητα Bluetooth κ.λπ.) που μπορεί να σας διευκολύνουν.
- Διευκολύνετε την επικοινωνία στην καθημερινότητα: Ενημερώστε τους κοντινούς σας ανθρώπους για τη βαρηκοΐα σας, ώστε να δείχνουν κατανόηση. Ζητήστε τους να μιλούν καθαρά και λίγο πιο αργά (χωρίς να φωνάζουν υπερβολικά), και προσπαθήστε να συνομιλείτε σε χώρους με λίγο θόρυβο. Κοιτάτε τον συνομιλητή σας κατά πρόσωπο – η χειλεανάγνωση και οι εκφράσεις προσώπου βοηθούν στην κατανόηση. Σε ομιλίες ή συναντήσεις, καθίστε πιο κοντά στον ομιλητή. Αξιοποιήστε τη σύγχρονη τεχνολογία: πολλοί χώροι διαθέτουν συστήματα ενίσχυσης ήχου (π.χ. βρόχο επαγωγής) που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε με την κατάλληλη ρύθμιση στα ακουστικά σας, ενώ η παρακολούθηση τηλεόρασης μπορεί να γίνει ευκολότερη με υπότιτλους.
- Ψυχολογική υποστήριξη και εκπαίδευση: Η αποδοχή της βαρηκοΐας μπορεί να είναι δύσκολη, αλλά θυμηθείτε ότι δεν είστε μόνοι. Εκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν ακουστικά βαρηκοΐας καθημερινά. Εξετάστε το ενδεχόμενο να συμμετάσχετε σε ομάδες υποστήριξης ή fora με άτομα που έχουν παρόμοιες εμπειρίες – η ανταλλαγή συμβουλών και ιστοριών μπορεί να σας ενθαρρύνει. Εκπαιδεύστε τον εαυτό σας και την οικογένειά σας σχετικά με τη βαρηκοΐα: όσο καλύτερα κατανοείτε την κατάστασή σας, τόσο πιο ενεργά θα μπορέσετε να την διαχειριστείτε.
Συμπέρασμα
Η βαρηκοΐα είναι μια συχνή κατάσταση που μπορεί να προκύψει σε κάθε ηλικία – από νεογνική έως γεροντική. Παρόλο που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την επικοινωνία και την ποιότητα ζωής, η σωστή ενημέρωση και η έγκαιρη παρέμβαση κάνουν τη διαφορά. Γνωρίζοντας τις αιτίες και τους τύπους της βαρηκοΐας, μπορούμε να λάβουμε μέτρα πρόληψης όταν αυτό είναι δυνατό (π.χ. προστασία από θόρυβο, εμβολιασμοί, προσεκτική χρήση φαρμάκων) αλλά και να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά την υπάρχουσα απώλεια ακοής. Τα ακουστικά βαρηκοΐας αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο στην αποκατάσταση της ακοής, επιτρέποντας σε ενήλικες να παραμείνουν ενεργοί και κοινωνικοί και σε παιδιά να αναπτύξουν την ομιλία και τις δεξιότητές τους χωρίς σημαντικούς περιορισμούς.
Σε τελική ανάλυση, αν εσείς ή κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο αντιμετωπίζετε βαρηκοΐα, μην χάνετε χρόνο. Ζητήστε αξιολόγηση από έναν ειδικό, εξετάστε τις διαθέσιμες λύσεις και αγκαλιάστε την τεχνολογία που μπορεί να σας δώσει πίσω τον πολύτιμο κόσμο του ήχου. Με την κατάλληλη φροντίδα και υποστήριξη, η βαρηκοΐα μπορεί να πάψει να είναι εμπόδιο και να γίνει απλώς ένα χαρακτηριστικό που διαχειρίζεστε επιτυχημένα στην καθημερινή σας ζωή.
[1] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss#:~:text=Over%205,will%20have%20disabling%20hearing%20loss
[2] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss#:~:text=Hearing%20loss%20and%20deafness
[3] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss#:~:text=Hearing%20loss%20and%20deafness
[4] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss#:~:text=Hard%20of%20hearing%20refers%20to,devices%20as%20well%20as%20captioning
[5] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss#:~:text=can%20benefit%20from%20hearing%20aids%2C,devices%20as%20well%20as%20captioning
[6] https://www.asha.org/siteassets/ais/ais-hearing-loss-childhood.pdf?srsltid=AfmBOorQ7bcqAaSdw74jT76oRxzgc-kLd-0TWSglJw4txE-ky-DZeh_N#:~:text=Hearing%20loss%20can%20affect%20how,To%20promote
[7] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss#:~:text=Prenatal%20period
[8] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss#:~:text=Prenatal%20period
[9] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss#:~:text=Adulthood%20and%20older%20age
[10] https://www.asha.org/practice-portal/clinical-topics/hearing-loss/?srsltid=AfmBOop3dKxh5hcGlevNPh3NBiLOePIhwJr8OwDQHtRXg26HcbZREqRS#:~:text=,Bowl%20%26%20Dawson%2C%202019
[11] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss#:~:text=Disabling%20hearing%20loss%20refers%20to,affected%20by%20disabling%20hearing%20loss
[12] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss#:~:text=,or%20progressive%20genetic%20hearing%20loss
[13] https://www.asha.org/practice-portal/clinical-topics/hearing-loss/?srsltid=AfmBOop3dKxh5hcGlevNPh3NBiLOePIhwJr8OwDQHtRXg26HcbZREqRS#:~:text=hearing%20loss%20cases%20beginning%20in,2017
[14] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss#:~:text=,or%20progressive%20genetic%20hearing%20loss
[15] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss#:~:text=Prevention%20of%20hearing%20loss%20is,and%20ototoxic%20medicines%2C%20are%20preventable
[16] https://www.asha.org/practice-portal/clinical-topics/hearing-loss/?srsltid=AfmBOop3dKxh5hcGlevNPh3NBiLOePIhwJr8OwDQHtRXg26HcbZREqRS#:~:text=,cells%20of%20the%20inner%20ear
[17] https://hearinghealthfoundation.org/hearing-loss-tinnitus-statistics#:~:text=,to%20individuals%20with%20hearing%20loss
[18] https://hearinghealthfoundation.org/hearing-loss-tinnitus-statistics#:~:text=,decline%20from%20untreated%20hearing%20loss
[19] https://www.asha.org/siteassets/ais/ais-hearing-loss-childhood.pdf?srsltid=AfmBOorQ7bcqAaSdw74jT76oRxzgc-kLd-0TWSglJw4txE-ky-DZeh_N#:~:text=Hearing%20loss%20can%20affect%20how,To%20promote
[20] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss#:~:text=,40%20per%20person%20is%20needed
